گفتم بد نيست كه اطلاعاتي كه بر گرفته از ديگر وب ها مي باشد براي خودم و ديگران رو در وب بچه ها بگذارم .

آري ما ايراني هستيم و دانستن تاريخچه و پيشينه عيد نوروز براي ما و فرزندان اين مرزو بوم لازم و ضروري است پس نظري به اين موضوع بيفكنيم:

( در دین گوید که آفريدگان گیتی را به سیصد و شصت روز آفریدم که شش گاه ِ گاهنبار است ، ( که ) به سالی انگاشته ( شود ). همی نخست روز بشود ، پس شب آن روز را گیرد و درآید. )

کتاب بندهشن – کتاب آفرینش در آیین زرتشت – ترجمه مهرداد بهار

تاریخ نوروز و تحولات كمي و کیفی آن :

تاریخ ِ آغاز ِ مراسم باشکوه عید نوروز به جمشيد شاه بازمی گردد. او که در زمان سلطنت در آبادانی ِ ايران و آسایش خاطر ِ مردم از هجوم بيگانگان ، نقش بسسياري داشت. روزی سفر یا در واقع معراجی با تخت زرینش به آسمان ( بسوی خورشید ) داشت ، پس از بازگشت دین را تجدید و آن روز را (( نوروز)) نامید.

این گاهنبار ( جشن ) ( که از آن در گاتهای زرتشت نامی برده نشده و تنها در یکی از يشتها بنام فروردین یشت ، ذکر و ستایش این گاه نگاشته شده ) پس از جمشيد شاه سال به سال بر اهميت و فراگیری آن افزوده شد.

در زمان هخامنشيان و ساسانيان نوروز بعنوان سنتی فراگیر و بسيار باشکوه چه در دربار شاهان و چه در خانه های مردم عامه ( نه فقط زرتشتیان ) اجرا می شده.

با هجوم قوم عرب و نفوذ فرهنگ اسلامی و تطبیق فرهنگ ایران ِ زرتشتی با اسلام ، برداشتهای اسلامی از سنتهای ایرانی از جمله نوروز صورت گرفت. از آنجمله از زبان و قلم انديشمندان اسلامی رفت که : خداوند حضرت آدم را در اول فروردین آفرید و پیامبر گرامی اسلام ، حضرت علی (ع) را در این روز در دشت غدیرخم به امامت و ولایت معرفی کرد و ...

به این ترتيب نوروز و صدها سنت اصيل ایرانی به مدد فرهنگ تطبیقی و التقاطی ِ خاص ایران به سنتهای اسلامی وارد شد.

در طی سالیان پر فراز و نشیب ِ تاریخ ایران كوششهایی یا از روی دشمنی یا نادانی و یا درد دین برای کمرنگ کردن و بی اهميت جلوه دادن نوروز صورت گرفت. بنابر نمونه ، امام محمد غزالی در کیمیای سعادت سفارش می کند که : (( ایرانیان ، جشن ِ نوروز و سده را نگیرند! چراغانی نکنند! لباس ِ نپوشند! حتی عزاداری کنند تا مجوس از بین برود!! ))

اما انگار این افكار منور و انقلابی (!) کمی زيادي انقلابی بود ، چون هیچگاه اجرا نشد!

و امروزه نیز اگرچه از تشریفات بسيار و تنوعات قومی ِ نوروز كاسته شده اما بنظر می آید جشن مبارک نوروز را دیگر کسی نمی تواند از ایران جدا کند. حتی اگر افراد و مسئولانی نادان ، احمقانه عنصر هویت ملی را مقابل ِ هویت مذهبی ایرانیان قرار دهند و ملیت را خطری برای ديانت ِ نیم بند مي دانند!!

اسطوره ها ، رسوم و فلسفه ی آنها :

نياز به تولدی دوباره ، پاک شدن از آلودگی ها و اشتباهات ِ گذشته و شروع ِ یک زندگی ِ نو در وجود آیین زرتشت و ایران ِ باستان بصورت اعتقاد به یک نقطه عطف خاص یعنی آفرینش متمرکز شده است.

طبيعت پس از گذران ِ دوره ای سرد و بی محصول ، با آغاز بهار زنده شده و در واقع آفريده می شود. ( در اسلام و همچنین عرفان ِ اسلامی موضوع خلق مدام ، منطبق با این عقاید ایران باستان است ) انسان نیز باید بعنوان یکی از مخلوقین ِ الهی سعی کند همراه طبيعت به رستاخيز برخیزد.

ماه فروردین را ماه ِ فَروَهَرها یا فَروَشی ها می نامند. و آن عید اموات است. درین ماه بدلیل رستاخيز ( نو شدن ِ موقت دنیا ) پرده ی ميان زنده گان و مردگان به کناری رفته و ارواح ِ نیک ِ درگذشتگان به ملاقات ِ زندگان می شتابند. رسم معروف قاشق زنی ، نیز از همین اعتقاد نشات می گیرد. ارواح ِ نیک بصورت افرادی که رویشان پوشیده ست به پشت در خانه های زنده ها آمده و زنده ها نیز به آنان به رسم یادبود و برکت هدیه ای می دهند. و نیز تمیز کردن خانه ها و روشن کردن چراغها و شمعها در زمان تحویل سال برای رضایت خاطر و هدایتِ فرورها ست.

در روز ابتدای فروردین ، که بنام ِ پاک و برکت دهنده ی اهورامزدا( خدای پاک ) مزین شده است ، خورشید وارد برج حَمَل شده و جهان از نو آفريده می شود.

ایرانیا قدیم برای استقبال از سبزی ِ بهاران ، 25 روز مانده به فروردین بر 12 ستون ِ خشتی يا سنگی سبزه می کاشتند. ( 12 ستون ، اشاره به اعتقاد ِ کهن ِ قرار گرفتن ِ جهان بر روی 12 ستون )

ششمین روز ِ فروردین که بنا به نظرات بسياري از محققان و موبدان زرتشتی ، سالروز تولد زرتشت اسپنتمان است ، به نوروز ِ بزرگ معروف است. (( آورده اند که در بامداد ِ آن روز به کوه ِ بوشنج شخص ِ خاموشی که دسته ای از گياهان ِ خوشبو در دست دارد ساعتی نمايان است ، سپس پنهان مي شود و تا سال ِ دیگر در همین هنگام دیگر نمايان نمی گردد.

و نیز :

در این روز مردم به یکدیگر آب می پاشند و دلیل ِ آن همان خود شستن و پاکیزگی ست.

پارسيان در تمامی روزهای فروردین خانه های خود را چراغانی کرده و چوبهای خوشبو می سوزانند و شمع ها را روشن نگاه می دارند.

خوانچه ای پهن می کنند که بر آن هفت چیز که نامشان با حرف ِ سین شروع شده باشد می گذارند ( هفت سین ). مانند :

سبزه : نمودار ِ گلهای زيبا و زينت ، سرسبزی و خرمی .

سیب : میوه ای بهشتی و نماد ِ زایش .

سمنو : از جوانه ی گندم ، نمود رویش و برکت .

سنجد : بوی برگ و شکوفه ی آن محرک ِ عشق و دلباختگی ست. و ...

آینه و شمع بر سر سفره هفت سین نیز نماد ِ نور و روشنایی و شفافیت است. معمولا تخم مرغ نیز بر سر سفره ی هفت سین هست که نماد ِ نطفه و باروری و زایش است. نیز در اساطیر ِ ایران ، جهان ، تخم مرغی شکل است ، آسمان چون پوسته ی تخم مرغ و زرده اش نمودگار زمین است. ماهی ِ زنده نیز نماد سرزندگی و شادابی ست.

... و هزاران فلسفه و رسوم متفاوت که در گوشه و کنار ِ ایران عزیزمان پراکنده ست . در بعضی از كشورهای شرق آسیا مانند چین ، هند و پاکستان نیز هر ساله مراسمی شبیه به نوروز انجام می شود.

و اما ، حكايت نوروز نه حکایت ِ چسبیدن ِ متعصبانه به سنتها و نه پايان ایرانیست شدن است بلکه فراگیری و عمل به فلسفه ی نو كردن افكار و دلهايماان است و چه چیزی بهتر از آن که تمام اشتباهات گذشته را به خداوند همواره بخشنده بسپاریم و با روحی آزاد و آزاده ( زندگی ) کنیم!

به اميد پيروزي و شادكامي در كليه امورات دنيا و آخرت براي تمامي ايرانيان